Doanh Nghiệp Ngoại Quay Lại Trung Quốc: Khó Khăn Trong Việc Tìm Kiếm Thay Thế

Một năm sau khi các công ty nước ngoài di chuyển sản xuất khỏi Trung Quốc nhằm tránh thuế nhập khẩu của Mỹ, nhiều doanh nghiệp đã nhận ra rằng việc tái thiết lập hệ sinh thái sản xuất ở các quốc gia khác không phải là điều dễ dàng. Trong bối cảnh này, nhiều công ty đang cân nhắc quay lại với nguồn cung từ Trung Quốc.

Áp lực từ Chính Sách Thuế Của Mỹ

Năm ngoái, chính sách thuế nhập khẩu mới của Mỹ đã buộc nhiều doanh nghiệp trên toàn cầu phải tìm cách tái cấu trúc chuỗi cung ứng của họ. Chẳng hạn, công ty Dawang Metals, một xưởng đúc kim loại tại Đan Đông, Trung Quốc, đã mất một số đơn hàng khi một khách hàng lớn tại Mỹ chuyển một phần hợp đồng sang Ấn Độ. Tuy nhiên, công ty này đã ghi nhận sự quay trở lại của đơn hàng sau khi đối tác gặp khó khăn tại Ấn Độ. Heather Kuang, phó giám đốc công ty Dawang, cho biết: "Lợi thế về chuỗi cung ứng của Trung Quốc vẫn quá lớn và rất khó tái tạo hệ thống nội địa tương tự ở nơi khác."

Đầu Tư Vào Trung Tâm Sản Xuất Ở Đông Nam Á

Mặc dù có xu hướng chuyển sản xuất sang những trung tâm như Đông Nam Á, nhưng chiến lược "Trung Quốc + 1" - tức duy trì hoạt động tại Trung Quốc đồng thời mở rộng sang các quốc gia khác có thuế nhập khẩu thấp hơn - hiện đang gặp khó khăn. Mặc dù chưa có thống kê rõ ràng về quy mô các doanh nghiệp quay trở lại Trung Quốc, nhưng một số công ty từng chuyển sản xuất sang các nước khác vẫn khẳng định rằng họ sẽ tiếp tục duy trì hoặc thậm chí quay về với các nhà cung cấp của Trung Quốc.

Thực Trạng của Các Doanh Nghiệp

Target, hãng bán lẻ lớn của Mỹ, đã đưa một số đơn hàng trở lại từ các nhà cung cấp Trung Quốc do những gián đoạn trong chuỗi cung ứng và những hạn chế trong khả năng sản xuất tại các quốc gia khác. Ông Jin Chaofeng, giám đốc một công ty xuất khẩu đồ nội thất ngoài trời tại Hàng Châu, cũng đã quyết định chuyển hoạt động sản xuất về lại Trung Quốc trong năm nay sau khi gặp khó khăn trong việc tìm kiếm thiết bị cần thiết.

"Biểu hiện chi phí từng khiến việc chuyển sản xuất ra nước ngoài trở nên hấp dẫn giờ đây đã thay đổi," ông Jin chia sẻ. "Khi tôi tính hết mọi khoản, tổng chi phí không chênh lệch bao nhiêu, nên chẳng có lý do gì phải chuyển đi."

Nguồn Điện và Tình Hình Kinh Tế Toàn Cầu

Một trong những lý do mà nhiều doanh nghiệp trước đây di chuyển sản xuất khỏi Trung Quốc là để tận dụng mức thuế thấp hơn của Mỹ. Theo ước tính của Economist Intelligence Unit (EIU), hàng hóa từ Trung Quốc chịu mức thuế thực tế khoảng 20% khi vào Mỹ, so với mức 6,1% của Việt Nam, 13,4% của Indonesia và 4,5% của Thái Lan. Tuy nhiên, lợi thế này hiện đang thu hẹp khi Washington mở rộng các chính sách thuế sang nhiều quốc gia khác.

Ngoài thuế, một yếu tố ngày càng quan trọng là sự ổn định của nguồn điện, đặc biệt trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu. Stanislaw Krykun, CEO của công ty bao bì DST Pack tại Ba Lan, cho hay rằng công ty ông vẫn duy trì sản xuất tại Trung Quốc mặc dù gặp phải tình trạng giá nguyên liệu tăng cao. "Trong bất kỳ cuộc khủng hoảng nào, các nhà máy ở Trung Quốc vẫn là những cơ sở sản xuất ổn định," ông nói.

Khó Khăn Tại Các Quốc Gia Khác

Dù nhiều doanh nghiệp vẫn đang tìm kiếm cơ hội đầu tư vào các trung tâm sản xuất như Ấn Độ, Indonesia và Việt Nam, vấn đề về nguồn điện tại nhiều nước Đông Nam Á vẫn là một trở ngại lớn. Guan Baokui, một luật sư tại Thanh Đảo chuyên tư vấn cho các hãng sản xuất, nhấn mạnh rằng tình trạng nguồn điện tại các quốc gia này "không ổn định", vấn đề càng nghiêm trọng hơn khi giá dầu thế giới đang tăng mạnh.

Mặc dù vậy, Việt Nam vẫn là một trong những quốc gia hưởng lợi lớn từ xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng, với nhiều doanh nghiệp điện tử và ô tô tìm cách đầu tư vào đây. Yu Yangxian, một chuyên gia kinh doanh tủ khóa điện tử và máy bán hàng tự động, cho biết công ty bà vẫn duy trì hơn 10% công suất tại Việt Nam như một phương án dự phòng. Bà cho biết: "Chúng tôi có thể mở rộng sản xuất tại Việt Nam hơn nữa, nếu có bất kỳ diễn biến bất ngờ nào từ Tổng thống Trump và thuế nhập khẩu tăng cao hơn."

Sự Kiện Đáng Chú Ý

Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình diễn ra trong tháng này. Giới doanh nghiệp đang mong chờ cuộc gặp này nhằm nhận thêm thông tin về việc giảm rào cản với một số mặt hàng không nhạy cảm. Tuy nhiên, nhiều công ty xuất khẩu tỏ ra không quá lạc quan rằng cuộc gặp sẽ giải quyết triệt để những khó khăn mà họ đang đối mặt.

"Chúng tôi không còn kỳ vọng nhiều vào ông Trump. Chúng tôi không thể trông chờ hay đặt hết hy vọng vào ông ấy để kiếm sống," Kuang nói. "Chúng tôi phải tự tìm thị trường xuất khẩu, duy trì hoạt động kinh doanh."

Tóm lại, mặc dù đã có những chuyển biến trong xu hướng chuyển sản xuất, nhiều doanh nghiệp nước ngoài vẫn tiếp tục tìm cách duy trì hoặc quay lại sản xuất tại Trung Quốc do những bất cập trong việc tìm kiếm các địa điểm thay thế ổn định và hiệu quả.