Khó Khăn Của Ngành Kinh Doanh Quán Nhậu Tại Nhật Bản

Việc kinh doanh quán nhậu tại Nhật Bản đang trải qua giai đoạn đầy thử thách, khi chi phí hoạt động tăng cao trong khi thói quen ăn uống của người dân đang thay đổi. Sự giảm sút trong các buổi tiệc tùng và số vụ phá sản kỷ lục trong ngành đã làm cho nhiều chủ quán đau đầu tìm kiếm giải pháp sinh tồn.

Tình hình hiện tại của ngành công nghiệp Izakaya

Một đêm thứ Tư tại quán Marco, Tokyo, không khí thoang thoảng mùi thịt heo nướng, khách hàng chủ yếu là những nhân viên văn phòng ghé thăm sau một ngày làm việc. Marco là một izakaya, mô hình quán nhậu truyền thống của Nhật Bản nơi mọi người tụ tập để thưởng thức thức uống và món ăn nhẹ. Theo ông Kazuhiko Inada, chủ quán 41 tuổi, việc mở một quán nhậu không quá khó khăn, nhưng cũng như vậy, việc đóng cửa cũng dễ xảy ra nếu không chuẩn bị kỹ lưỡng.

Trong nửa đầu năm 2026, cả nước Nhật đã ghi nhận 118 izakaya phá sản - con số cao nhất kể từ năm 1989, theo dữ liệu từ Tokyo Shoko Research. Hầu hết các cửa hàng này đều cho biết doanh thu gặp khó khăn, trong khi gần 90% số quán có dưới 10 nhân viên, cho thấy những quán nhỏ và vừa, phần lớn tạo nên văn hóa nhậu của Nhật Bản đang phải đối mặt với nhiều thách thức.

Tăng thuế thực phẩm mua mang về

Chính phủ Nhật Bản gần đây đã thông báo về kế hoạch giảm thuế thực phẩm mua mang về trong hai năm tới, dự kiến có hiệu lực từ tháng 4 năm 2027. Hiện tại, thuế tiêu dùng cho thực phẩm mang về là 8%, trong khi ở các nhà hàng là 10%. Kế hoạch mới sẽ giảm thuế suất thực phẩm tiêu dùng tại nhà xuống chỉ còn 1%.

Chuyên gia Naoko Ogata đến từ Viện Nghiên cứu Nhật Bản nhận định rằng sự giảm thuế 7 điểm phần trăm là "đáng kể". Bà cho rằng, đây sẽ làm gia tăng xu hướng người tiêu dùng chọn ăn uống tại nhà hơn là đến các quán nhậu.

Sự thay đổi trong thói quen xã hội

Thói quen đi nhậu của người Nhật cũng đã có sự chuyển biến lớn. Những buổi tiệc công ty kéo dài từ quán này sang quán khác đã trở nên ít phổ biến hơn. Ông Sunny Yasuda, người đã mở quán nhậu đầu tiên cách đây 16 năm, chia sẻ rằng trước đây, những người đi nhậu thường ghé qua ba hoặc bốn quán, nhưng giờ đây, họ chỉ dừng lại tại một hoặc hai nơi.

Những buổi tiệc tất niên (bōnenkai) và tân niên (shinnenkai) cũng không còn phổ biến như trước đây. Theo kết quả khảo sát của Tokyo Shoko Research, chỉ có 57,2% doanh nghiệp đã hoặc dự định tổ chức các buổi tiệc này trong mùa 2025-2026, giảm mạnh so với 78,4% trước đại dịch. Điều này đồng nghĩa hàng nghìn lượt đặt bàn của nhóm khách sẽ mất đi, trong khi đây thường là nguồn doanh thu ổn định và có biên lợi nhuận cao cho các izakaya.

Thêm vào đó, giới trẻ Nhật cũng đang có xu hướng uống ít rượu bia hơn. Một phân tích năm 2022 từ Viện Nghiên cứu NLI cho thấy, trong số những người ở độ tuổi 20 có uống rượu, khoảng 27% cho biết họ hiếm khi hoặc đã ngừng uống. Đặc biệt, con số này lên đến khoảng một nửa nam giới và 60% phụ nữ trong độ tuổi này.

Áp lực từ chi phí và tình trạng thị trường

Ngành công nghiệp izakaya hiện đang phải gánh chịu áp lực gia tăng từ chi phí tiền nguyên liệu, lương bổng cho nhân viên và giá thuê mặt bằng. Khi thị trường thiếu lao động, các nhà hàng đã phải tăng lương và cải thiện điều kiện làm việc để giữ chân nhân viên, dẫn đến một số chủ quán phải đóng cửa hoặc thu hẹp hoạt động.

Ông Yasuda chia sẻ rằng một số chủ quán đã không trụ nổi trước áp lực công việc, khiến cho những nhân viên còn lại cảm thấy kiệt sức. Trong bối cảnh giá cả mọi thứ đều tăng, mối lo ngại về việc không thể chuyển giao chi phí tăng thêm sang cho khách hàng đang trở thành nỗi ám ảnh của nhiều nhà hàng.

Kể từ năm 2023, Nhật Bản đã ghi nhận sự gia tăng liên tiếp trong số lượng doanh nghiệp nhà hàng phá sản, với kỷ lục 900 vụ vào năm 2025, theo thống kê của Teikoku Databank. Hơn ba phần tư trong số đó có khoản nợ dưới 50 triệu yen, cho thấy phần lớn là những cơ sở nhỏ.

Khó khăn trong việc chuyển giao chi phí

Nhóm "quán bar và quán bia", trong đó bao gồm izakaya, đã dẫn đầu cả nước về số vụ phá sản với 204 vụ. Lý do chung cho sự thất bại này là không thể chuyển phần chi phí tăng thêm sang cho khách hàng. Một khảo sát gần đây của Teikoku Databank cho thấy tỷ lệ chuyển giao chi phí vào giá bán chỉ đạt 32,3%, thấp hơn hẳn mức bình quân của ngành.

Nhà phân tích Naohiro Fujimoto cho rằng các doanh nghiệp lớn có thể dễ dàng tăng giá hơn, trong khi những quán nhỏ không thể làm vậy vì họ không đủ sức chịu rủi ro. Đối với ông Kazuhiko Inada, dù doanh thu giảm nhẹ chưa đủ khiến quán của ông phải đóng cửa, nhưng những cơ sở gần ngưỡng tồn tại, chỉ cần doanh thu giảm thêm 10% có thể trở thành đòn chí mạng.

Chiến lược tồn tại trong thời kỳ khó khăn

Một trong những giải pháp để tồn tại là mang đến những trải nghiệm mà khách hàng không thể có tại nhà. Ông Inada cho rằng một món ăn đã nguội khi mua về sẽ không thể ngon bằng món vừa mới chế biến và phục vụ tại quán. Ông nhấn mạnh rằng izakaya mang đến những giá trị mà các mô hình khác không thể so sánh được.

Ông Sunny Yasuda, đang đồng sở hữu ba quán nhậu, cũng nghi ngờ rằng việc thực phẩm mua về rẻ hơn có thể khiến nhiều khách quen ngừng ghé thăm. Ông cho rằng nếu giá chỉ giảm vài phần trăm, liệu mọi người có thực sự tự mua nguyên liệu, nấu nướng và dọn dẹp thay vì đến quán hay không? Theo ông, những khách hàng nhạy cảm với giá có lẽ đã giảm tần suất ăn ngoài từ lâu.

Cuối cùng, ông cho rằng quán nhậu không chỉ đơn thuần là nơi bán đồ ăn và đồ uống, mà còn là "không gian và thời gian" mà khách hàng khó có thể tìm thấy ở nhà.

Tóm lại

Ngành công nghiệp quán nhậu tại Nhật Bản đang phải đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng do những thay đổi trong thói quen tiêu dùng, chi phí tăng cao và cạnh tranh khốc liệt từ các dịch vụ thực phẩm tại nhà. Điểm mạnh của izakaya, nơi mang lại trải nghiệm ăn uống và giao lưu xã hội độc đáo, sẽ là chìa khóa cho sự tồn tại của họ trong tương lai.