Lãi suất tiết kiệm dự báo vẫn duy trì ở mức cao

Giữa bối cảnh thanh khoản trong hệ thống ngân hàng có dấu hiệu hạ nhiệt, lãi suất tiền gửi dự kiến sẽ giữ ổn định trong khoảng 8-9,5% trong ngắn hạn do áp lực cân đối nguồn vốn vẫn còn hiện hữu. Đó là nhận định được đưa ra trong báo cáo chiến lược mới nhất của nhóm phân tích Công ty Chứng khoán SSI.

Tình hình huy động và tín dụng

Tính đến ngày 22 tháng 8, huy động tiền đồng đã tăng 8,77% so với đầu năm, trong khi mức tăng của dư nợ tín dụng đứng ở mức 8,38%. Diễn biến này đã chứng kiến sự đảo chiều so với cuối tháng 6, khi mà tín dụng tăng mạnh hơn huy động vốn. Tuy vậy, nhìn tổng thể cả tiền đồng và ngoại tệ, tổng vốn huy động vẫn thấp hơn so với tín dụng.

Chuyên gia từ SSI cho biết: “Lãi suất tiền gửi có khả năng chưa giảm ngay trong ngắn hạn, đặc biệt khi nhu cầu tín dụng có xu hướng gia tăng về cuối năm.” Quan điểm này cũng được đồng tình bởi nhóm chuyên gia của Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam (YSVN), khi họ dự đoán lãi suất vẫn sẽ duy trì ở mức cao trong những tháng tới bởi áp lực từ nhu cầu tín dụng ngày càng tăng và tình hình cân đối vốn trung dài hạn của hệ thống ngân hàng.

Nguyên nhân lãi suất cao

Mặt bằng lãi suất hiện tại chủ yếu phản ánh sự mất cân đối giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn, với khoảng cách lên tới hơn 1,4 triệu tỷ đồng. Điều này khiến cho các ngân hàng phải nỗ lực chạy đua thu hút tiền gửi tiết kiệm, bao gồm cả việc huy động thêm từ các nguồn khác như phát hành giấy tờ có giá, vay mượn lẫn nhau giữa các ngân hàng, và tiền gửi từ Kho bạc Nhà nước.

Ngoài ra, lạm phát kéo dài cũng có tác động không nhỏ đến lãi suất. Nhóm phân tích từ Công ty Chứng khoán Tiên Phong (TPS) nhấn mạnh: “Triển vọng nới lỏng tiền tệ toàn cầu đang trở nên mờ nhạt.” Khi đó, các ngân hàng trung ương có thể phải duy trì mặt bằng lãi suất hiện tại hoặc thậm chí tiếp tục tăng, nếu áp lực về lạm phát vẫn tiếp tục kéo dài.

Từ góc nhìn của ngân hàng, Bộ phận Phân tích kinh tế và thị trường tài chính tại Techcombank cho rằng trong khi áp lực cần giữ lãi suất tiền gửi cao đã giảm bớt, việc điều chỉnh mạnh vẫn không phải dễ dàng. Đặc biệt khi nhu cầu vốn vẫn ở mức cao. Theo đánh giá của Techcombank, cần nhiều yếu tố để lãi suất tiền gửi có thể giảm nhẹ khoảng 0,4 điểm phần trăm vào quý cuối năm 2023. Một trong những yếu tố đó là duy trì mặt bằng lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn dưới 3 tháng ổn định quanh mức 4-6%.

Tình hình lãi suất tiền gửi hiện tại

Theo thông tin từ Ngân hàng Nhà nước, lãi suất tiền gửi bình quân kỳ hạn từ 6 đến 12 tháng đã tăng liên tục kể từ tháng 10 năm 2025, hiện đang ở mức 7,8% mỗi năm. Dữ liệu hiện tại khẳng định rằng con số thực tế còn vượt xa mức niêm yết công khai, nhất là ở một số ngân hàng áp dụng mức lãi suất cộng thêm cho khách hàng mới hoặc trong những ngày cuối tuần.

Hiện tại, lãi suất cho kỳ hạn 6 tháng dao động trong khoảng 8,5-9,3%. Đáng chú ý, lãi suất thỏa thuận cũng đã được nâng lên, vượt qua mức 9,7% cho khoản tiền gửi trên 1 tỷ đồng trong thời hạn 12 tháng. Một số nhân viên ngân hàng nhỏ đã tiết lộ rằng mức lãi suất cho các khoản tiền gửi trên 10 tỷ đồng có thể gần sát mức 10%, với điều kiện không được tất toán trước hạn.

Khuyến mại để thu hút tiền gửi

Để thu hút khách gửi tiền, một số ngân hàng như NCB, Sacombank và HDBank đã thậm chí treo thưởng bằng các biệt thự, căn hộ, và vàng miếng cho khách hàng. Điều này cho thấy áp lực cân đối nguồn vốn kỳ hạn dài vẫn chưa được giải quyết hoàn toàn.

Chuyên gia từ YSVN bình luận: “Xu hướng tăng nhẹ lãi suất chứng chỉ tiền gửi cùng với các chương trình cộng thêm lãi suất cho thấy áp lực này vẫn tiếp diễn.”

Tóm lại

Tình hình lãi suất tiết kiệm tại Việt Nam dự đoán sẽ vẫn giữ mức cao trong thời gian tới, do áp lực từ nhu cầu tín dụng và tình hình cân đối nguồn vốn của các ngân hàng vẫn chưa ổn định. Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng lạm phát và những yếu tố kinh tế vĩ mô khác sẽ tiếp tục tác động đến diễn biến lãi suất trong tương lai gần.