Trung Quốc Giảm Phụ Thuộc Hàng Hóa Đức: Thương Mại Hai Chiều Đang Chuyển Biến

Trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng tự chủ trong chuỗi cung ứng công nghiệp, các số liệu mới nhất cho thấy nhu cầu tiêu thụ hàng hóa Đức tại đây đang giảm mạnh. Điều này không chỉ tạo ra thách thức cho nền kinh tế Đức mà còn phản ánh sự dịch chuyển của các khối kinh tế toàn cầu.

Thương Mại Giữa Đức và Trung Quốc: Một Chuyển Biến Đầy Ngạc Nhiên

Theo thông tin từ Cơ quan Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Đức, tổng kim ngạch thương mại hai chiều giữa Đức và Trung Quốc đã đạt trên 128 tỷ euro trong nửa đầu năm 2026, cao hơn 3 tỷ euro so với thương mại giữa Đức và Mỹ. Trong đó, giá trị nhập khẩu từ Trung Quốc vào Đức lên đến 91,8 tỷ euro, tăng 8,9% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, điều gây lo ngại là xuất khẩu của Đức sang Trung Quốc đã giảm hơn 12%, chỉ còn chưa đầy 37 tỷ euro.

Chi tiết này cho thấy thâm hụt thương mại của Đức với Trung Quốc đã tăng lên khoảng 55 tỷ euro, so với 40 tỷ euro vào nửa đầu năm trước. Trung Quốc hiện chỉ còn là thị trường tiêu thụ lớn thứ chín đối với hàng hóa Đức, đánh dấu một sự tụt dốc rõ rệt khi mà vào năm 2021, nước này từng đứng vị trí thứ hai với doanh thu 104 tỷ euro bất chấp tác động từ đại dịch COVID-19.

Nguyên Nhân Đằng Sau Sự Sụt Giảm

Các chuyên gia cho rằng sự giảm sút này chủ yếu là do nền kinh tế Trung Quốc ngày càng tập trung vào việc củng cố các chuỗi giá trị nội địa, dẫn đến việc họ cắt giảm sự phụ thuộc vào hàng nhập khẩu từ phương Tây. Corinne Abele, một nhà phân tích tại Cơ quan Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Đức, nhận định: “Xuất khẩu sang Trung Quốc suy giảm do nền kinh tế nội địa yếu và việc nước này ngày càng phát triển dựa vào nguồn cung ứng nội địa.”

Từ đầu năm đến nay, một số quốc gia nhỏ như Áo và Thụy Sĩ đã gia tăng mức mua hàng hóa từ Đức nhiều hơn cả Trung Quốc. Vincent Stamer, một chuyên gia kinh tế tại Commerzbank, đã chỉ ra rằng việc Trung Quốc giảm nhập khẩu hàng hóa Đức không chỉ là một yếu tố ngắn hạn mà còn là dấu hiệu cho thấy nước này đang dần độc lập hơn so với các cường quốc phương Tây.

Các Thị Trường Khác Củng Cố Vai Trò Của Đức

Trong bối cảnh này, kim ngạch xuất khẩu của Đức sang Mỹ cũng ghi nhận sự giảm mạnh, với mức giảm 14,2% trong tháng 6 so với tháng 5. Các nhà xuất khẩu Đức đang phải đối mặt với những thách thức từ chính sách thuế quan của chính quyền Tổng thống Donald Trump, điều này dẫn đến một môi trường kinh doanh hết sức bất ổn.

Trước tình hình này, Phòng Công nghiệp và Thương mại Đức đã kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) ký kết thêm các thỏa thuận thương mại với các quốc gia như Thái Lan, Malaysia và Philippines. Điều này nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp Đức trong việc đa dạng hóa chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường mới.

Mặc dù tình hình có những dấu hiệu tích cực khác, như xuất khẩu tổng thể của Đức vẫn tăng 3,7% trong nửa đầu năm, đạt 817 tỷ euro, nhưng Volker Treier, một quan chức tại Phòng Công nghiệp và Thương mại Đức, đã nhấn mạnh rằng đây là một "tia hy vọng", tuy nhiên vẫn còn quá sớm để khẳng định rằng nền kinh tế Đức đã thành công trong việc vượt qua những khó khăn hiện tại.

Nghành Sản Xuất Đức Đối Mặt Với Thách Thức Khác

Ngành sản xuất Đức hiện đang vật lộn với nhiều vấn đề, bao gồm cả thuế quan từ Mỹ và sự cạnh tranh khốc liệt từ Trung Quốc. Điều này đã dẫn đến hàng loạt kế hoạch cắt giảm nhân sự ở nhiều công ty lớn. Ví dụ, Porsche đã thông báo kế hoạch cắt giảm thêm 5.000 việc làm đến cuối năm 2035. Trong khi đó, BMW đặt mục tiêu cắt giảm 8.000 việc làm, chỉ chưa đầy một tháng sau khi Volkswagen, nhà sản xuất ô tô lớn nhất châu Âu, công bố tăng gấp đôi quy mô chương trình cắt giảm nhân sự, với kế hoạch sa thải 100.000 nhân viên và đóng cửa bốn nhà máy tại Đức.

Các nhà cung cấp linh kiện ô tô tại Đức cũng không ngoại lệ, khi phải đối mặt với chi phí lãi vay cao. Phân tích từ Strategy& (thuộc PwC) cho biết, chi phí lãi vay trung bình của các doanh nghiệp này đã lên đến 102% lợi nhuận hoạt động tính đến năm 2025. Henning Rennert, chuyên gia Strategy& Đức, cho rằng nhiều doanh nghiệp trong ngành cung ứng ô tô này đang phải vật lộn với gánh nặng nợ nần.

Tình Hình Ngành Sản Xuất

Trong bối cảnh này, sản lượng công nghiệp Đức đã ghi nhận mức tăng 0,2% trong tháng 6, đánh dấu tháng tăng trưởng thứ ba liên tiếp. Tuy nhiên, Marco Wagner, một chuyên gia kinh tế cấp cao tại Commerzbank, nhấn mạnh rằng sản xuất công nghiệp vẫn đứng ở mức thấp và so với cùng kỳ năm 2025, sản lượng vẫn giảm 0,1%.

Mặc dù các chỉ số như chỉ số quản trị mua hàng (PMI) và chỉ số môi trường kinh doanh Ifo ghi nhận sự cải thiện trong tháng 7, cho thấy tiềm năng hồi phục của ngành sản xuất, cái nhìn tổng quát vẫn cho thấy thâm hụt thương mại với Trung Quốc đang tiếp tục gia tăng. Carsten Brzeski, Giám đốc toàn cầu về kinh tế vĩ mô tại ING, cảnh báo rằng bất kỳ sự cải thiện nào chỉ mang tính chu kỳ và không giải quyết được các vấn đề cơ cấu của ngành công nghiệp Đức.

Những Chuyển Biến Cần Theo Dõi

Phil Smith, Phó giám đốc phụ trách kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, nhận định rằng nhập khẩu hàng hóa từ Đức sang Trung Quốc sẽ tiếp tục gặp khó khăn. Ông cũng lưu ý rằng các yếu tố gián đoạn chuỗi cung ứng vẫn đang là một rủi ro lớn cho ngành sản xuất.

Đầu tháng 7, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã công bố một gói cải cách để thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, dự báo cho rằng hiệu quả hồi phục từ các cải cách này sẽ chậm và có thể không đáng kể.

Tóm lại

Nhu cầu giảm từ Trung Quốc không chỉ khiến Đức đứng trước thách thức lớn mà còn tạo nên một tình huống cần thiết để tái cấu trúc và điều chỉnh chiến lược thương mại của mình trong kỷ nguyên mới này.